Yeme Kültürümüzde Kuruyemiş Yeri ve Önemi

Eskiye Dayalı Zengin Kültürümüzün Bize Getirilerilerinden Kuruyemiş

Evinizde misafir ağırlamayı seven, onlara evinizde ne var ne yok ikram etmek ve çok eskilerden bu yana bizim kültürümüzün bir parçası olan çayın, tabiri caizse, “kuru kuru” ,tek başına sunulamayacağını düşünenlerdenseniz, muhtemelen çay sizin için ikram edileceklerin yanında verilecek bir sıcak içecektir. Bu sunumların en güzel yanı, ikram etmeyi sevdiğiniz çayın yaz-kış keyifle içilebilen yumuşak bir içecek olması ve neredeyse sıvı olmayan her yiyeceğin yanında sunulabilmesidir. Ve belki de akıllarda şu soru şöyle bir dolaşmış olabilir: “Bizim bu kültürümüzün en eski parçalarından biri olan çayın yanında ikram edilebilecek yiyecekler nelerdir?”. İşte bu noktada da bizim yine eskiye dayalı bir kültürümüz olarak kuruyemiş ikram etme ve tüketme alışkanlığımız geliyor. Kuruyemiş bizim için en vazgeçilmez aperatiflerimizden olmuştur. Bu kuruyemiş konusundaki kültürümüz eskiden günümüze kadar hem bir kültür olarak hem de aldığımız lezzet açısından hiç değerini kaybetmeden gelmiştir. Bunun bir sebebi de kuruyemiş çeşitlerimizin içinde bulunduğu yelpazenin oldukça geniş olması diyebiliriz. Oturup bir düşünür, kuruyemiş çeşitlerini saymaya başlayacak olursak tek bir çeşit kuruyemişin bile farklı türlerini saymanın oldukça uzun bir zamanımızı alacağını tahmin edersiniz. Kültürümüzün çeşitliliği ve zenginliği yemek alışkanlıklarımıza da yansımış, yemek zevkimizle kalmayıp aperatiflerimizin, içecek seçimlerimizin de sayısının lezzetiyle doğru orantılı olarak artmasını sağlamıştır.

Aile Büyüklerimizin Kültüründe Kuruyemiş ve Kahvaltıda Ceviz İkramları

Kuruyemiş üzerine bu kadar konuştuktan sonra, asıl önemli konuların başında gelen bir diğer konu olan sağlık ve kuruyemişin vücudumuza olan etkilerinden de biraz söz edelim. Asırlardan beri doğal olarak beslenmiş atalarımızdan bahsederek başlasak zannediyoruz ki hata etmiş olmayız. Yıllarca hayvansal ve bitkisel ürünleri kendi tarlalarından, bağ-bahçelerinden elde etmiş ve şuan ortaya çıkan belki de birçok hastalığın ne olduğunu bilmeden sağlıklı bir şekilde yaşamışlardır. Bundandır ki, bizlere de önerdikleri, gösterdikleri bu şekilde doğal beslenmektir. Örneğin ceviz vardır kuruyemiş olarak kültürümüzde sabah kahvaltılarımıza eşlik eden. Bize kültürümüzü öğreten ailelerimiz ve büyüklerimiz sabah kahvaltılarında, doğal kahvaltılıklarının yanında ceviz, badem, fındık ve sıcak çay ikram ederler.

Bir Bayram Geleneği Olarak Misafir Şekerlerinin Yanında Yer Fıstığı

Bunlardan başka, kültürümüzde biraz daha derinlere yolculuk yapmaya başlayacak olursak, kuruyemiş çeşitlerinin geleneksel birleşme zamanlarımızda oldukça popüler olduğu çıkarımını yapabiliriz. Ayrıca kuruyemiş beslenme değil atıştırmak amaçlı tüketildiğinden birçok tada eşlik edebilen iyi bir aperatiftir. Örneğin bayramlarda kuruyemiş çeşitlerinden yer fıstığı oldukça fazla tüketilir. Öyle ki, bizler için gelenek haline gelen bu kuruyemiş çeşidi bayramlardan bir gün önce neredeyse tüm kuruyemiş satan yerlerde çuvallar dolusu satılır. Ve bu satış yerlerinde bulunduysanız mutlaka şahit olmuşsunuzdur; sıcacık ve yoğun bir yer fıstığı kokusu buram buram yayılır tüm sokağa kuruyemişçilerin önlerinden.

Özel Günlerimizi Kutlarken Yanımızda Olan Sevdiklerimiz İçin En Başta Gelen İkramlarımız

Dünya evine gireceğimiz zaman yaptığımız eğlenceler, düğünler ya da erkek çocuklarımız için yaptığımız sünnet düğünleri adetlerimizi bilirsiniz. Müzikler, danslar, geleneksel kültürümüzden miras kalan tüm adetlerimiz o gün ve gecelerde bir bütün halinde, senkronize bir şekilde ilerler. Tabi ki ikramı çok seven kültürümüz ve toplumumuz bu özel günlerin de ikramsız geçmesine izin vermek istemez, hatta kendi halinde elinden gelebilecek tüm özeni gösterir. İkramlar arasında başvurulacak kapılardan en başta geleni yine kuruyemiş diyebiliriz. Örneğin evlenirken kına gecesi yapıldığında o gece mutlaka kuruyemiş olarak küçük küçük paketlere tek porsiyonluk çekirdekler ya da mısır, leblebi, kaju fıstığı, tuzlu yer fıstığı, kuru üzüm ve benzeri birçok çeşit kuruyemiş seçilip konularak, konuklara yine geleneklerimizden yola çıkılarak ortaya çıkmış bir ikram yapılır. Bu ikramların sebebi tabi ki de sadece kültür ya da gelenekler değildir. Bir şeyi çok tüketmek ya da sevmek de onların ikram edilme durumlarını etkileyebilir. Kuruyemiş toplumumuzca her çeşidiyle sevilir ve tercih edilir. Belki de kültürümüzde bir yerinin olmasının sebebi de budur. Durumlar, özel gün türleri, ya da kuruyemiş çeşitliliği o günün durumuna göre değişse de ona olan ilgi ve iştah kolay kolay değişmez. Ve bu yüzden özel bir gün kutlanacak ve bunun için büyük bir davet verilecekse yapılacak şeylerden belki de ilki kuruyemiş siparişi vermek olacaktır. Toplum olarak kuruyemişi seviyor ve toplu olduğumuz, kutlama yaptığımız günlerde kuruyemiş türlerini sohbetlerimize eşlik edebilecek bir yiyecek olarak görüyoruz.

Samimi ve Heyecanlı Sohbetlerimize Eşlik Eden Ayçekirdeği ve Kabak Çekirdeği

Yaz akşamlarının vazgeçilmez kuruyemiş türlerinden biri de çekirdektir. Sevdiklerimiz ile açık havada sohbet edip neşeli bir şekilde eski günlerimizi yad ederken, heyecanlı bir şekilde anlatılan bir olayı dinlerken ya da belki küçük bir yaramazlık yaparak komşu dedikodusu yapan birilerini dinlerken ya da yaparken, kısacası dinamik ve duygusal olarak hareketli geçirdiğimiz her anda alıştığımız bir kuruyemiş çeşididir çekirdek. Sadece ay çekirdeği değil kabak çekirdeği de aynı şekilde tercih edilen ve sevilen bir çekirdek türüdür.

 

Eskilerden Bu Yana Büyüklerimizin Bize Israrlı Önerisi Olan ve Zihin Açan İkili: Fındık ve Kuru Üzüm

“Peki ya sabahları okula gönderdiğiniz çocuklarımız için elimizden gelecek ne var yapabileceğimiz?”, derseniz, büyüklerimiz ona da kuruyemiş içeren bir çözüm sunuyor. Bilim adamları tarafından da onaylanan bir çözüm tabi ki de iki adet referans ile kanıtlanmış bir öneri oluyor bizler için. Kuru üzüm ile birlikte tüketilen fındığın zihin açtığı zamanında belki denenerek belki de bilmediğimiz herhangi bir yol ile kabul edilmiş ve doktorlar tarafından da onaylanmıştır. Ama bunlar haricinde de kültürümüzde okula giden öğrenciye bu kuruyemişleri yemesi bol bol önerilir büyükleri tarafından ve zihin açtığına inanıldığından olabildiğince tüketilir.

Bayramlarımızın Vazgeçilmezi Baklavalarımızın Lezzetini ve Süslemesini Üstelenen Antep Fıstığı ve Ceviz

Bayramlarımızda kullanılan bir diğer kuruyemiş çeşidimiz ise antep fıstığıdır. Kültürümüzün bir getirisi olan, eskilerden bugünlere gelmiş tatlı yapma adetimiz hiç es geçilmemekle birlikte, bayram boyunca konuklara ikram edilir, sevilerek tüketilir. Tatlı olarak gelenek haline gelmiş olan baklavalarımız, içlerinde ve süslemelerinde antep fıstığı, yöreye göre de bazen ceviz içerirler ki bu tatlılar toplumumuz ve mutfak kültürümüzün en sevilen tariflerindendir. Çok sevilen ve üretilmesinden, kültürümüze katılmış olmasından mutluluk duyduğumuzu illerimizden Antep’ in, bu ilde çok bulunan kuruyemiş türü olan antep fıstığına ismini vermesinden bu kadar sahiplenilmesinden bile anlayabiliriz. Ya da birçok geleneksel kültürümüze ait olan tatlının en baş malzemesi olması bile bizim kültürümüzde bir kuruyemiş çeşidi olarak ne kadar değerli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.

Leblebi ve Çocukluğumuz

Küçüklüğümüzde hepimiz mahalle aralarındaki bakkallarda satılan isimleriyle “talkan” dan yemiş, birkaç kez ufak boğulma krizleri atlatarak annemizden azar işitmişizdir. Talkan bilmeyenler için açıklamak gerekirse leblebinin toz hale getirilmiş halidir. Diğer adıyla da leblebi tozu diyebiliriz. İçerisine bir miktar şeker atıp karıştırılarak yenebilir ya da direkt olarak o toz haliyle tüketilebilir. Ama nasıl olursa olsun bize hem çocukluğumuzu hatırlatan, kültürümüzü bize unutturmayan, hem de bizim kültürümüzde olmayan ve zararlı maddeler içeren “abur cubur” olarak adlandırılan yiyeceklerden daha az hatta hiç zararı olmayıp; üzerine yararı olan bir kuruyemiş çeşidimizdir. Eğer kahveyi paket ile değil de taze çeken yerlerden alıyorsanız oralarda genellikle leblebi de kavrulur ve o kokunun mest olmanız için o ortama birkaç saniye bile yayılmış olması yeterlidir.

Birkaç Paragrafa Sığmayacak Birçok Kuruyemiş Çeşidi Kültürümüzde Oldukça Geniş Bir Yer Kaplıyor

Daha adını sayamayacağımız birçok kuruyemiş çeşidi bizlerde ve kültürümüzde farklı ve sağlam bir yere sahiptir. Toplum olarak yediden yetmişe severek tükettiğimiz kuruyemiş çeşitleri aralarında yukarıda da bahsettiklerimiz olduğu gibi, ay çekirdeği, kabak çekirdeği, leblebi, antep fıstığı, yer fıstığı, ceviz, badem, kaju fıstığı, fındık, kuru üzüm ve adını sayamayacağımız birçok çeşit kuruyemiş bulunmaktadır. Bizim kültürümüz ve geleneklerimiz açısından kuruyemişlerin neredeyse tüm çeşitleri değer taşıyor ve özel günlerimizdeki vazgeçilmez ikramlarımızdan birisidir diyebiliriz. Son olarak da kontrollü tüketildiğinde vücudunuz için oldukça yararlı olduğunu göreceksiniz.

Bu yazı Genel kategorisine eklendi. Daha sonra tekrar okumak için yer imlerine ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir